✪ ĐÀN NGUYỆT

“Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh,
Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần.
Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm!
Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.”

– Trích Nguyệt Cầm, Xuân Diệu –

Xuất hiện từ lâu trong văn chương là thế, tiếng đàn Nguyệt đối với những thi sĩ có mị lực như thứ rượu “nữ nhi hồng”, càng đắm vào tiếng đàn, tâm hồn họ càng mê mẫn, nếu rượu uống say là để tỉnh, vậy thì tiếng đàn Nguyệt nghe khi tỉnh là để chuốc say hồn ta. Ai từng được dịp gảy vài cung trên đàn Nguyệt sẽ hiểu, dáng người nghệ sĩ ôm đàn vào ngực ngân từng dây trầm bổng trông như dáng người phàm ôm cả mặt trăng vào lòng, tiếng ”trăng” tỉ tê cũng chính là tiếng lòng của họ. Đàn Nguyệt không chỉ là đàn, mà còn là chiếc gương phản chiếu tâm tư của người nghệ sĩ đang chơi, hình ảnh “nguyệt cầm” gợi trăng và tiếng đàn, hai thứ đều gắn với nỗi cô đơn, nỗi nhớ. Nhiều nữ nhạc công hay ca nương ôm đàn nguyệt cũng trở thành hình ảnh biểu tượng cho người phụ nữ tài hoa mà bạc mệnh, giống như tiếng đàn: đẹp, mong manh nhưng mang nét trầm buồn.