✪ HÁT BỘI

“Người trung mặt đỏ đôi tròng bạc, đứa nịnh râu đen mấy sợi còi.”
Ra đời từ cuối thế kỷ XII, Hát Bội được xem như viên ngọc quý trong kho tàng sân khấu truyền thống Việt Nam. Mỗi nhân vật đều mang một khuôn mặt được họa nên bằng lớp phấn son tỉ mỉ, từng nét vẽ, gam màu đều ẩn chứa tính cách và số phận. Phục trang của họ nào áo giáp, áo thụng, … đều do chính tay những người nghệ sĩ chuẩn bị.

Tại thời Chúa Nguyễn, nhờ công Đào Duy Từ, một bậc đại thần tài hoa mà Hát Bội được nâng tầm thành nghệ thuật cung đình, rồi về sau, qua Tả quân Lê Văn Duyệt từ chốn cung đình, Hát Bội theo bước đến nhân gian, tìm về với mái đình làng, neo lại trên những con ghe hát dọc mọi miền sông nước. Sân khấu Hát Bội còn là lời răn của ông bà thuở trước:
“Trai thời trung hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.”
Nghệ thuật ấy dạy con người ta biết sống có nghĩa, có tình, trọng hiếu trọng trung, trọng đạo.

Nơi sân khấu rực rỡ ánh đèn, là ông hoàng bà chúa, tiền hô hậu ủng, là tiếng hô “Hương sĩ!” vang lừng khắp chốn, nhưng nào có ai hay, sau bức rèm phấn son ấy là những đêm mưa gió, cả đoàn chẳng thể hát, là những tháng ngày rong ruổi mà thiếu đất diễn, thiếu người kế nghiệp. Để rồi Hát Bội từng là niềm tự hào của dân tộc đang dần trở nên mong manh giữa nhịp sống thời đại.